Het EKO-keurmerk: alle ins en outs

Eet en drink
Marjolein BlümMarjolein Blüm

Je ziet ze steeds vaker op producten: keurmerken. Hartstikke handig want ze helpen je bij het maken van een duurzame keuze. Zo kun je bijvoorbeeld zien of vis duurzaam gevangen is, of dat er sprake is van eerlijke handel (fairtrade). Staat het EKO-keurmerk op de verpakking? Dan is het product afkomstig van biologische landbouw.

Voor producten met het EKO-keurmerk - zoals brood, melk, eieren, groenten, fruit, bier en wijn - zijn geen chemische bestrijdingsmiddelen, kunstmest of genetisch gemodificeerde zaden gebruikt. Koop je vlees met het EKO-keurmerk? Dan weet je zeker dat de veehouders een diervriendelijke werkwijze hebben.

Hoe krijgen producten het EKO-keurmerk?

Een bedrijf kan niet zomaar het zwart-witte logo van het EKO-keurmerk op zijn producten plakken; ze moeten voldoen aan de regels van de Europese Unie rondom biologische landbouw. Hierin staat onder andere dat producten voor minimaal 95 procent uit echte biologische ingrediënten moeten bestaan. Ook is het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen verboden.

Extra duurzaam

Naast de wettelijke EU-regels moeten bedrijven met het EKO-keurmerk ieder jaar twee extra stappen op het gebied van duurzaamheid zetten. Deelnemende boeren, bedrijven, winkels en horeca mogen zelf kiezen welke stappen dit zijn. Zolang ze maar passen binnen de 12 gekozen thema’s, waaronder energie en klimaat, dierenwelzijn en verpakking.


Zo schenkt een biologische boerderij in Noord-Holland een deel van hun groenteoogst aan de voedselbank. Bij een bioboer in Gelderland kunnen autistische kinderen terecht voor dagbesteding. En een geitenboerderij in Zuid-Holland is zelfvoorzienend in energie dankzij de zonnepanelen op hun dak.

Horeca met het EKO-keurmerk

Er zijn al meer dan 1000 Nederlandse bedrijven met een EKO-keurmerk, dat al sinds 1973 bestaat. Behalve boeren kunnen ook restaurants en broodjeszaken het keurmerk krijgen; een gouden, zilveren of bronzen variant. Als een horecabedrijf voor 80 tot 100 procent biologisch inkoopt, krijgen ze een gouden keurmerk. Bij 50 tot 80 procent is dit zilver en bij 15 tot 50 brons. Daarnaast moeten de horecabedrijven voedselverspilling tegengaan en op groene energie draaien.

Winkels met het EKO-keurmerk

Heb je wel eens een EKO-keurmerk op de deur of etalageruit van een winkel zien staan? Dit betekent dat meer dan 90 procent van de levensmiddelen in het assortiment biologisch zijn. Maar ook op andere vlakken zijn deze winkels duurzaam. Zo is het scheiden van afval en het gebruik van milieuvriendelijk papier en karton verplicht. Ekoplaza en Odin zijn voorbeelden van zulke EKO-winkels.

Wie controleert het EKO-keurmerk?

Als een bedrijf het EKO-keurmerk krijgt, dan is dit voor 2 jaar. Ieder jaar controleren verschillende onafhankelijke toezichthouders, waaronder Skal Biocontrole, of het bedrijf nog steeds goed bezig is. Is dat het geval, dan mogen ze het keurmerk weer een aantal jaren houden.